Het Nieuwe Normaal
Ondernemen in de nieuwe economie

Econoom Koen Schoors (UGent) opende de namiddag met een ontnuchterend inzicht: mensen zijn structureel te pessimistisch over de toekomst, omdat ze het verleden lineair doortrekken. Zijn alternatief? Backcasting. Vertrek vanuit een wenselijke toekomst en werk terug naar wat er vandaag al moet gebeuren.

Hij plaatste het huidige onzekerheidsgevoel in een historisch patroon: ongeveer elke zeventig jaar kantelt het wereldsysteem volledig. In die tussenfase grijpen samenlevingen vaker naar autocratische leiders, wat hij egopolitiek noemt in plaats van geopolitiek. Maar zijn boodschap bleef principieel optimistisch. De circulaire economie, bijvoorbeeld, omschrijft hij als een industriële productiviteitsreformatie: producten worden diensten, van verlichting tot mobiliteit, en dat is vaak goedkoper dan het origineel. Wie de goede richting kiest en er naartoe werkt, staat sterker dan wie afwacht.

Ann Marcelle van Trends Business Information nam het over met een vraag die meteen raak was: in welk kwadrant zit jouw bedrijf? Haar portfoliomodel combineert een financiële stabiliteitsscore met een mediascore op basis van AI-mediascans, ontwikkeld samen met Sentometrics en Belga Press. Leaders zijn financieel gezond én positief in de pers. Sparks zijn financieel kwetsbaar maar veelbelovend. Strugglers en flags staan voor grotere uitdagingen.

De cijfers liegen er niet om: van de bedrijven die in 2020 werden opgericht, bestaat vandaag nog zestig procent. Bijna één op de vijf starters stopt al binnen het jaar. De signalen over je markt zijn er al, zei Marcelle. De vraag is of je ze ziet en of je er tijdig op reageert.

Peter Verbinnen, managing partner bij BOEM agency, bouwde verder op het thema van menselijke regie in een door AI gedreven wereld. Artificiële intelligentie zonder kritische reflectie, zo stelde hij, is als rijden zonder rijbewijs. Op basis van 24.000 briefings op Sortlist zag hij een duidelijke verschuiving: waar bedrijven vroeger met losse digitale vragen kwamen, stellen ze vandaag bredere merkvragen, gedreven door een groeiende behoefte aan herpositionering.

Zijn kernboodschap: wendbare bedrijven die hun eigen verhaal scherp houden, ontsnappen aan de eenheidsworst die AI dreigt te produceren. AI levert efficiëntie. Een mens die meekijkt, maakt daar effectiviteit van. Als illustratie verwees hij naar een Magritte-geïnspireerde fotobooth voor het event Kunst van Ondernemen, waarbij AI portretten surrealistisch verwerkte. Ondernemen in België is namelijk surrealistisch, voegde hij er droogjes aan toe.

Michael Humblet, oprichter van Chaomatic en School of Sales, draaide het klassieke salesverhaal om: sales is geen salesprobleem, het is een vertrouwensprobleem. Mensen wijzen verkoopgedrag instinctief af en artificiële intelligentie maakt dat nog lastiger. Stemmen en video's zijn vandaag perfect te klonen, waardoor de vraag wat nog echt is en wat je kan vertrouwen steeds dringender wordt.

Slechts twee procent van prospecten is meteen klaar om te kopen, terwijl het grootste deel van de salescommunicatie precies op die kleine groep gericht blijft. Wie uit wat Humblet de sales lake of rejection noemt wil kruipen, focust beter op het probleem van de klant dan op de eigen oplossing, en bouwt vertrouwen op via referrals en content in plaats van cold outreach. Opvallend maar logisch: net imperfectie wekt vertrouwen. Een klein foutje in een bericht overtuigt sneller dan een gepolijste, perfecte tekst.

Kobe Smits, directeur van Outward Bound Belgium, sloot het inhoudelijke programma af zonder powerpointpresentatie maar schetste een beeld dat bleef plakken: we hebben terug een kompas nodig, in plaats van een kaart die niet meer klopt. Hij vertelde hoe hij in Ethiopië zijn weg vond met een kompas toen de kaart onbruikbaar bleek. Een metafoor die weinig uitleg nodig had.

Hij verwees ook naar een herkenbare oefening uit de OBB-praktijk: deelnemers moeten geblinddoekt samen een vierkant vormen, en sommigen voelen zich plots overtallig. Diezelfde vraag — kan je je rol loslaten zonder dat het je iets doet? — legde hij naast de angst die AI vandaag oproept. Wat kan een machine, en waar wil jij zelf nog je meerwaarde hebben? Het antwoord op die vraag, zei Smits, is het kompas dat je nodig hebt.

Wie bleef voor het avondprogramma, schoof mee aan tafel met de sprekers om de opgehaalde inzichten persoonlijk te vertalen naar de eigen context. Precies dat was de bedoeling van de dag: luisteren, en vervolgens onderzoeken wat het voor jezelf en je bedrijf betekent.

Vijf stemmen, vijf invalshoeken, één gedeelde conclusie. Het nieuwe normaal vraagt geen vaste route, wel een richting die je zelf blijft bijstellen. Wie weet wat hij wil, signalen leest en mensen daarin meeneemt, staat sterker dan ooit.